Wouter Koolmees blijft de komende vier jaar aan als president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen. De voormalige minister van Sociale Zaken werd door de raad van commissarissen herbenoemd, nadat hij sinds zijn aantreden in 2022 leiding gaf aan een roerige periode voor het spoorbedrijf.
De verlenging komt op een moment waarop NS voorzichtig financieel herstel laat zien. Vorig jaar boekte het spoorbedrijf voor het eerst sinds 2019 weer winst op het reizigersvervoer. Daarmee lijkt NS langzaam uit de moeilijke coronajaren te kruipen, waarin reizigers massaal wegbleven en het bedrijf zware verliezen leed.
Financieel herstel na jaren van druk
Onder leiding van Koolmees wist NS de inkomsten en uitgaven beter in balans te brengen. Dat gebeurde onder meer door hogere prijzen voor treinkaartjes en abonnementen, maar ook doordat steeds meer reizigers terugkeerden naar de trein.
Toch blijft de financiële situatie kwetsbaar. NS investeerde de afgelopen jaren honderden miljoenen euro’s in:
- nieuwe treinen
- uitbreiding van personeel
- onderhoud van stations
- verduurzaming van het spoorvervoer
Daardoor liep de schuldenlast van het bedrijf op tot ruim 1,2 miljard euro.
De stijgende kosten en prijsverhogingen leidden tegelijkertijd tot kritiek van reizigersorganisaties, die waarschuwen dat treinreizen voor veel Nederlanders steeds duurder worden.
Personeelstekorten en vertragingen
Koolmees kreeg bij zijn aantreden direct te maken met grote uitdagingen. NS kampte met personeelstekorten, uitgevallen treinen en flinke druk op de dienstregeling. Vooral in 2022 en 2023 zorgden het tekort aan machinisten en conducteurs regelmatig voor overvolle treinen en geschrapte ritten.
Volgens de raad van commissarissen heeft NS onder zijn leiding zichtbaar vooruitgang geboekt.
Voorzitter Herman Dijkhuizen spreekt van een “intensieve periode” waarin het spoorbedrijf moest omgaan met financiële onzekerheid, personeelstekorten en discussies over het nieuwe Hoofdrailnetcontract met de overheid.
Politieke ervaring speelt mee
De keuze voor Koolmees wordt door kenners ook gezien als een signaal van stabiliteit richting politiek Den Haag. Als voormalig minister beschikt hij over een uitgebreid netwerk binnen overheid en bedrijfsleven — belangrijk nu de toekomst van het openbaar vervoer steeds vaker onderwerp van politiek debat wordt.
Thema’s zoals:
- betaalbaarheid van treinreizen
- investeringen in het spoor
- duurzaamheid
- internationale treinverbindingen
- bereikbaarheid van regio’s
spelen daarbij een steeds grotere rol.
Opvolger van Marjan Rintel
Koolmees trad op 1 november 2022 aan als opvolger van Marjan Rintel, die destijds overstapte naar KLM.
Met zijn herbenoeming kiest NS nadrukkelijk voor continuïteit in een periode waarin het spoorbedrijf nog altijd onder druk staat van stijgende kosten, kritische reizigers en veranderend reisgedrag.
De komende jaren zal moeten blijken of NS het herstel weet vast te houden, zonder dat treinreizen voor reizigers opnieuw fors duurder worden.
