De oorzaak van de spoorverzakking bij Vught van afgelopen voorjaar is vastgesteld. Het spoor zakte op 3 april weg tijdens funderingswerkzaamheden voor het grote spoorproject tussen Den Bosch en Vught. Onderzoek wijst uit dat het intrillen van damwanden een dieper gelegen zandlaag heeft verdicht, waardoor de bodem en uiteindelijk ook het tijdelijke spoor verzakten. ProRail past de werkwijze nu aan om herhaling te voorkomen.
Het incident zorgde begin april voor flinke hinder. Er konden tijdelijk geen treinen rijden tussen Den Bosch en Tilburg en tussen Den Bosch en Boxtel. Het spoor werd dezelfde avond hersteld met een speciale stopmachine, waarna het treinverkeer weer kon worden hervat.
Los zand onder tijdelijk spoor
De verzakking ontstond tijdens de bouw van de verdiepte spoorligging in Vught. Daarvoor worden damwanden in de grond aangebracht. Onder het tijdelijke spoor bleek zich op grotere diepte een laag relatief los zand te bevinden.
Door de trillingen bij het plaatsen van de damwanden werden de zandkorrels dichter tegen elkaar gedrukt. De ondergrond zakte daardoor iets in, met voldoende beweging om ook het spoor erboven te laten verzakken.
Volgens ProRail was uit eerdere bodemonderzoeken niet gebleken dat dit risico bestond. Na het incident werden de werkzaamheden direct stilgelegd en mochten langs het spoor geen nieuwe damwanden worden ingetrild totdat aanvullend onderzoek was afgerond.
Andere methode direct naast het spoor
Nu de oorzaak bekend is, kunnen de werkzaamheden verder, maar niet overal op dezelfde manier. Direct naast het tijdelijke spoor wordt voortaan gekozen voor een funderingsmethode die minder trillingen veroorzaakt.
Bij een deel van de damwanden is zo'n alternatief technisch niet mogelijk. Die moeten nog altijd trillend de grond in. ProRail wil dat voortaan zoveel mogelijk doen wanneer er geen treinen rijden. Mocht de ondergrond opnieuw bewegen, dan kan het spoor worden gecontroleerd en indien nodig hersteld voordat de eerste trein weer passeert.
Voor omwonenden heeft die keuze ook een keerzijde. Tijdens zulke treinvrije periodes kan tijdelijk meer geluid- en trillingshinder ontstaan doordat werkzaamheden in korte tijd worden uitgevoerd.
Groot spoorproject loopt inmiddels tot 2030
De verzakking heeft ook gevolgen voor de planning van het project. De ingebruikname van het nieuwe spoor tussen Den Bosch en Vught stond aanvankelijk gepland voor 2029, maar is inmiddels verschoven naar 2030. Naast de aangepaste funderingswerkzaamheden duren ook enkele ontwerptrajecten langer dan voorzien.
Het gaat om een omvangrijke verbouwing van een belangrijke spoorcorridor. Tussen Den Bosch en Vught komt een vierde spoor en in Vught worden de sporen richting Eindhoven over ongeveer twee kilometer verdiept aangelegd. Ook komt er een vrije kruising, zodat treinroutes elkaar minder in de weg zitten. Uiteindelijk moet hierdoor ruimte ontstaan voor meer reizigers- en goederentreinen tussen Meteren en Boxtel.
Voor Vught zelf verandert er eveneens veel. Verschillende overwegen verdwijnen en het verdiepen van het spoor moet op termijn de geluidshinder verminderen en de leefbaarheid rond het spoor verbeteren.
Geen treinen op 19 en 20 september
Reizigers krijgen in september opnieuw met de werkzaamheden te maken. In het weekend van 19 en 20 september rijden geen treinen tussen Den Bosch en Tilburg en tussen Den Bosch en Boxtel.
De buitendienststelling begint in de nacht van vrijdag op zaterdag om 01.00 uur en duurt tot maandagochtend 05.00 uur. Gedurende het hele weekend wordt dag en nacht gewerkt aan het spoor in Vught en Den Bosch.
Een deel van de damwanden kan juist tijdens deze periode worden geplaatst. Daarmee kiest ProRail na de verzakking van april voor een voorzichtiger aanpak: werkzaamheden die een risico vormen voor de ligging van het spoor worden zoveel mogelijk uitgevoerd op momenten dat er geen reizigerstreinen langs hoeven.
