NS gaat afgedankte treinen voortaan via een eigen website te koop aanbieden. De spoorvervoerder heeft zijn verkoopbeleid aangepast na een onderzoek van de Europese Commissie naar mogelijke concurrentiebeperking. Met de nieuwe werkwijze krijgen ook andere spoorwegmaatschappijen een gelijke kans om gebruikte NS-treinen over te nemen. De eerste treinen worden naar verwachting in september 2027 aangeboden.
De Europese Commissie onderzocht het afgelopen jaar hoe NS omgaat met treinen die uit de dienstregeling verdwijnen. Daarbij ontstonden zorgen dat concurrerende vervoerders onvoldoende mogelijkheden kregen om bruikbaar materieel over te nemen. Na de aanpassing van het verkoopbeleid heeft Brussel het voorlopige onderzoek afgesloten.
Oude NS-treinen krijgen mogelijk een tweede leven
NS vernieuwt de komende jaren een groot deel van zijn materieel. Inmiddels zijn bijna honderd treinen van het type Intercity Nieuwe Generatie (ICNG) geleverd. Vanaf 2030 verwacht NS bovendien nieuwe dubbeldekkers (DDNG) en FLIRT-treinen in de dienstregeling op te nemen.
Hierdoor verdwijnen oudere treinstellen en rijtuigen geleidelijk uit de reguliere dienst. In plaats van deze direct te ontmantelen, wil NS ze waar mogelijk verkopen aan andere vervoerders. Treinen waarvoor geen koper wordt gevonden, worden circulair ontmanteld.
De vernieuwing van de treinvloot moet uiteindelijk zorgen voor moderner materieel en voldoende capaciteit. Eerder besloot NS al om meer zitplaatsen in Sprinters te realiseren.
Europese Commissie wil eerlijke concurrentie
Voor kleinere spoorwegmaatschappijen is de aanschaf van nieuwe treinen een grote investering. Bovendien kunnen de levertijden jarenlang oplopen. Tweedehands treinen bieden daardoor een mogelijkheid om sneller nieuwe verbindingen te starten.
Juist daarom onderzocht de Europese Commissie of het verkoopbeleid van NS andere vervoerders benadeelde. Met de nieuwe verkoopwebsite wordt voor alle geïnteresseerde partijen zichtbaar welk materieel beschikbaar komt en onder welke voorwaarden het gekocht kan worden.
Kopers moeten financieel draagkrachtig zijn, de treinen tijdig afvoeren en het materieel blijven gebruiken voor spoorwegactiviteiten. NS verwacht de eerste treinen in september 2027 via deze procedure aan te bieden.
Onderzoek afgesloten, maar geen vrijspraak
De Europese Commissie heeft het voorlopige mededingingsonderzoek inmiddels beëindigd. Volgens Brussel neemt het nieuwe verkoopbeleid de belangrijkste zorgen over mogelijke concurrentiebeperking weg.
Dat betekent overigens niet dat is vastgesteld dat NS in het verleden alle Europese mededingingsregels heeft nageleefd. De Commissie heeft daarover geen definitief oordeel uitgesproken.
Voor treinreizigers verandert er voorlopig niets aan de dienstregeling. Op langere termijn kan de beschikbaarheid van tweedehands treinen het voor andere vervoerders wel gemakkelijker maken om nieuwe treinverbindingen aan te bieden.
