Vrijdag 6 juni rijden er in heel Nederland geen treinen van de NS. Werknemers in de regio Midden leggen het werk neer, wat leidt tot landelijke verstoringen. De staking is het gevolg van vastgelopen cao-onderhandelingen tussen de spoorvervoerder en de vakbonden. Verdere regionale acties zijn aangekondigd, gevolgd door landelijke stakingen als er geen beweging komt vanuit de NS-directie.
Start stakingen in regio Midden
De staking begint in de nacht van donderdag op vrijdag om 04.00 uur en duurt tot zaterdagochtend 04.00 uur. De acties starten in regio Midden, waar ook Utrecht onder valt — het kloppend hart van het Nederlandse spoornet. Omdat in Utrecht ook de NS-planning wordt aangestuurd, heeft de staking landelijke gevolgen. NS-treinen rijden daardoor vrijdag de hele dag niet.
De treinen van andere vervoerders zoals Arriva rijden wel volgens dienstregeling, al wordt wel extra drukte verwacht. Internationale treinen zullen naar verwachting grotendeels blijven rijden, meldt NS.
Onvrede over cao-bod
De vakbonden, waaronder FNV, hebben de stakingen aangekondigd na teleurstelling over het loonbod van NS. De voorgestelde loonsverhoging van 2,55% per jaar ligt volgens de bonden ver onder de inflatie, terwijl eerdere cao-loonontwikkelingen sinds 2019 al ruim 5% achterlopen. De onvrede onder NS-medewerkers is groot, mede door berichten dat leden van de Raad van Bestuur recent zelf een loonsverhoging van ruim €20.000 hebben ontvangen.
Volgens de bonden staat de kwaliteit van het openbaar vervoer op het spel. Door de hoge werkdruk, het ziekteverzuim (soms boven de 20%) en slechte arbeidsvoorwaarden vertrekken veel nieuwe medewerkers al snel na hun opleiding. De bonden stellen dat een sterke cao niet alleen in het belang is van het personeel, maar ook van de reiziger.
Veiligheid en stakingen
Hoewel NS naar eigen zeggen bereid was tot overleg, melden de bonden dat er geen uitnodiging voor cao-gesprekken is ontvangen. Wel vond er op 2 juni technisch overleg plaats over de veiligheid tijdens de acties. Daarbij zijn afspraken gemaakt over onder meer bedrijfshulpverlening, meldkamercoördinatie en serviceverlening, zodat de stakingen veilig en ordelijk kunnen verlopen.
Regionale acties en dreiging van landelijke stakingen
De vakbonden hebben een reeks van stakingen aangekondigd:
- 6 juni – Regio Midden
- 10 juni – Regio West
- 12 juni – Regio Noord-West en Oost
- 16 juni – Regio Noord en Zuid
Als NS dan nog steeds geen concessies doet, volgen landelijke stakingen.
Belangrijke inzetpunten vakbonden
Naast het herstel van koopkracht eisen de vakbonden een zwaarwerkregeling voor medewerkers met onregelmatige en fysieke diensten. Ook moet er een eind komen aan ongelijke regelingen binnen NS: op sommige werkplekken mogen medewerkers vanaf hun 50e afzien van nachtdiensten of vierdaags werken — elders niet.
Verder vragen de bonden om gegarandeerde verlofdagen. “Het is te gek voor woorden als je de verjaardag van je (klein)kind moet missen, omdat je geen vrij kunt krijgen,” aldus FNV.
