De rechtstreekse treinverbinding tussen Amsterdam en Londen trekt steeds meer reizigers, maar Eurostar kan de groei nauwelijks bijbenen. Niet door een tekort aan treinen, maar door de beperkte capaciteit van de Nederlandse grenscontroles. Bovendien betaalt de vervoerder in Nederland naar eigen zeggen €26 per vertrekkende passagier voor de grensbewaking, terwijl vergelijkbare kosten in België en Frankrijk niet worden doorberekend.
Honderden zitplaatsen blijven onbenut
De problemen spelen vooral op Amsterdam Centraal en Rotterdam Centraal, waar reizigers vóór vertrek naar Londen door de paspoortcontrole moeten. Volgens Eurostar kan de Koninklijke Marechaussee in Amsterdam momenteel 250 reizigers per trein verwerken en in Rotterdam 160.
Dat is aanzienlijk minder dan de capaciteit van de Eurostar-treinen, die plaats bieden aan ongeveer 900 passagiers. Hierdoor kan de vervoerder niet alle beschikbare zitplaatsen verkopen, ondanks de grote belangstelling voor de trein naar Londen.
Volgens Eurostar-topman Matthieu Quyollet maken inmiddels ongeveer 1,5 miljoen reizigers per jaar gebruik van de verbinding tussen Amsterdam en Londen. De vervoerder wil verder groeien, maar loopt daarbij tegen de beperkingen van de grenscontrole aan.

Grenscontrole kost Eurostar €26 per reiziger
Naast de beperkte capaciteit vormen de kosten een belangrijk discussiepunt. Eurostar betaalt volgens de vervoerder in Nederland €26 per vertrekkende reiziger voor de inzet van de Marechaussee. In België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk worden dergelijke kosten niet rechtstreeks aan het spoorbedrijf doorberekend.
Het verschil is opvallend, omdat luchtvaartmaatschappijen op Schiphol evenmin rechtstreeks voor de reguliere grensbewaking betalen.
Voor Eurostar drukken de kosten op de exploitatie van de verbinding. De vervoerder biedt regelmatig treinkaartjes naar Londen vanaf €44 aan. Bij zulke tarieven vormt de grenscontrole een aanzienlijk deel van de ticketprijs.
Kabinet wijst op afspraken met Eurostar
Het kabinet ziet de situatie anders. Minister Bart van den Brink stelt dat Eurostar gemiddeld ongeveer 450 reizigers per trein vanuit Amsterdam vervoert, terwijl de afgesproken controlecapaciteit op 250 passagiers ligt.
Volgens de minister draagt deze overschrijding bij aan de vertragingen. Voor extra capaciteit zijn aanvullende afspraken en meer personeel nodig.
Ook over de financiering verschillen beide partijen van mening. Het kabinet beschouwt de grenscontroles op Nederlandse stations als een aanvullende voorziening, omdat de trein via België naar het Verenigd Koninkrijk rijdt.

Elektronische poortjes moeten problemen verminderen
De Tweede Kamer wil dat er elektronische grenspoortjes, zogenoemde e-gates, op Amsterdam Centraal komen. Daarmee kunnen meerdere reizigers met minder inzet van personeel worden gecontroleerd.
Eurostar ziet hierin een belangrijke oplossing om de capaciteit te vergroten. Wanneer meer reizigers per trein kunnen worden meegenomen, ontstaat volgens de vervoerder ook ruimte voor lagere ticketprijzen.
Wanneer de elektronische poortjes daadwerkelijk worden geplaatst, is nog niet bekend. Het kabinet wil eerst nader onderzoek doen naar de uitvoering.
Wat betekent dit voor treinreizigers?
Voor reizigers verandert de dienstregeling voorlopig niet door het conflict. De rechtstreekse Eurostar van Amsterdam naar Londen blijft rijden, maar de beperkte capaciteit bij de grenscontroles kan voor wachtrijen en vertraging zorgen.
De discussie is ook belangrijk voor de toekomstige ticketprijzen. Meer beschikbare zitplaatsen kunnen de concurrentiepositie van de trein verbeteren en het mogelijk maken om meer goedkope treinkaartjes aan te bieden.
Voorlopig blijft vroeg boeken daarom belangrijk. Wie flexibel is met vertrekdagen en verschillende reistijden vergelijkt, maakt doorgaans meer kans op een voordelig treinticket naar Londen.


