ProRail heeft in 2024 precies de gestelde doelstelling voor CO₂-uitstoot gehaald. De totale uitstoot kwam uit op zes kiloton CO₂, vergelijkbaar met het jaarlijkse energieverbruik van 674 huishoudens. Voor 2025 wordt een vergelijkbare uitstoot verwacht.
Daling in eigen energieverbruik (scope 1 en 2)
De emissies van het eigen energieverbruik lagen in 2024 één kiloton lager dan in 2023. De afname is vooral te danken aan een vermindering van het gasverbruik voor wisselverwarming met 25 procent. Dit resultaat werd bereikt door het saneren van wissels, de overstap naar elektrische wisselverwarming en betere aansturing. Ook op en rond stations werd ongeveer vijf procent minder gas verbruikt.
Omdat ProRail geen groen gas meer inkoopt en daarom moet rekenen met grijze emissiefactoren, is de gerapporteerde CO₂-uitstoot voor stations wel gestegen. De uitstoot van het lease- en wagenpark nam licht toe, al wordt de komende jaren een daling verwacht. Voor de HSL, waarvoor dit jaar voor het eerst is gerapporteerd, kwam de uitstoot uit op 40 ton CO₂. Het grootste deel van de energie van de HSL is groen.
De productie van duurzame energie bleef sinds 2020 stabiel, maar lag in 2023 en 2024 lager dan verwacht. Door drie nieuwe zonnepaneelinstallaties op stations Voorburg, Dordrecht en Den Helder wordt in 2025 een lichte stijging verwacht.
Verwachtingen en rekenregels voor 2025
Voor 2025 geldt een maximale doelstelling van vijf kiloton CO₂ voor eigen verbruik. De verwachting is dat de uitstoot van fossiele brandstoffen verder daalt, maar door het gebruik van emissiefactoren voor Nederlandse groene stroom komt de totale uitstoot naar verwachting opnieuw uit op ongeveer zes kiloton.
Vanaf 2025 treedt een nieuw energiecontract in werking voor de spoorsector, waarbij Europese groene stroom wordt ingekocht. Deze vorm van groene stroom voldoet niet aan de rekenregels van de CO₂-Prestatieladder, die Nederlandse groene stroom vereist. Daardoor moet ProRail de ingekochte stroom voorlopig als grijs rapporteren, wat leidt tot een tijdelijke stijging van de totale uitstoot. Naar verwachting wordt vanaf 2027 weer voldaan aan de eisen van de CO₂-Prestatieladder.
Keteneffecten en scope 3
Ook de CO₂-uitstoot in de keten (scope 3) is onderzocht. Tot november 2024 werd 30,1 kiloton CO₂ bespaard, tegenover een jaardoelstelling van 39 kiloton. De daling is onder meer het resultaat van het gebruik van de milieukostenindicator (MKI) in aanbestedingen, waarmee de milieu-impact van materialen inzichtelijk wordt gemaakt.
Voor de treinketen geldt in 2025 een maximale uitstoot van 114 kiloton CO₂. De uitstoot in 2024 bedroeg 94,1 kiloton en ligt daarmee ruim onder de doelstelling. Een belangrijke bijdrage komt van de overstap naar HVO100, een duurzame dieselbrandstof met een CO₂-reductie van 90 procent ten opzichte van gewone diesel. Voor volledig emissieloos spoorvervoer wordt daarnaast onderzoek gedaan naar alternatieven zoals waterstof-, batterij- en volledig elektrische treinen.
Continu CO₂-beleid
ProRail benadrukt dat het terugdringen van CO₂-uitstoot noodzakelijk blijft om de klimaatdoelen te behalen. Het spoor is van nature een duurzame vorm van vervoer, maar verdere vermindering van energiegebruik en emissies blijft een belangrijke opgave voor de komende jaren.
