De laatste Dutch Grand Prix in Zandvoort heeft niet alleen op het circuit voor bijzondere cijfers gezorgd. Ook op het spoor werd een record gevestigd. Circa 163.000 Formule 1-fans reisden afgelopen weekend met de trein naar Zandvoort. Volgens NS gingen wereldwijd nog nooit zoveel bezoekers per trein naar een Grand Prix.
Daarmee eindigt zes jaar Formule 1 in Zandvoort voor NS met het hoogste reizigersaantal tot nu toe. Sinds de terugkeer van de race groeide het gebruik van de trein ieder jaar. Alles bij elkaar stapten in zes edities bijna 800.000 racefans in de zogenoemde Max Express.
Iedere vijf minuten een volle trein
Een normaal treinweekend was het in Zandvoort nooit. Tijdens de Grand Prix werd de spoorlijn tussen Amsterdam en de kust ieder jaar omgebouwd tot een soort lopende band voor racefans.
NS reed met Sprinters op maximale lengte en stuurde iedere vijf minuten een trein tussen Amsterdam Centraal en Zandvoort. Met twaalf treinen per uur konden zo maximaal 10.000 reizigers per uur richting het circuit worden gebracht.
De operatie begon bovendien al vroeg in de ochtend en ging na afloop van de races nog uren door. Op Amsterdam Centraal werden bezoekers gedoseerd naar de perrons geleid, terwijl in de treinen ruimte werd vrijgehouden voor mensen die op tussenliggende stations instapten.
Dit weekend reden de treinen voor de laatste keer volgens die bijzondere Formule 1-dienstregeling.
Bijna 800.000 reizigers en 3.024 Sprinters
Pas wanneer de cijfers van zes jaar naast elkaar worden gezet, wordt duidelijk hoe groot de spooroperatie rond de Dutch Grand Prix eigenlijk was.
In totaal namen bijna 800.000 bezoekers de trein naar Zandvoort. Daarvoor liet NS gedurende de zes edities 3.024 Sprinters rijden. Daarnaast werden in totaal ongeveer 5.400 extra medewerkers ingezet om de enorme reizigersstromen op stations en perrons te begeleiden.
Voor crowd control werd door de jaren heen 3.180 meter aan barriers geplaatst.
En ook de Kiosk op station Zandvoort draaide overuren. Alleen daar gingen tijdens de Grand Prix-weekenden ongeveer 15.000 koppen koffie over de toonbank, naast bijna evenveel croissants en andere warme snacks.
Het tekent de omvang van een evenement waarbij niet alleen het circuit, maar feitelijk de complete spoorverbinding tussen Amsterdam en Zandvoort enkele dagen in het teken stond van de Formule 1.
Racefans gingen dit jaar vroeg op pad
Vooral zaterdag was vooraf spannend voor NS. Door de vroege start van de sprintrace moesten grote groepen bezoekers eerder dan gebruikelijk richting Zandvoort vertrekken. Er werden daarom extra vroege treinen ingezet en reizigers werden nadrukkelijk opgeroepen op tijd van huis te gaan.
Die oproep bleek effect te hebben. Volgens NS arriveerden vrijwel alle treinreizigers op tijd voor de trainingssessies en de Grand Prix. Ook het overgrote deel van de bezoekers aan de sprintrace bereikte het circuit op tijd.
Op zondag, de dag van de hoofdrace, was het opnieuw het drukst.
Een logistieke operatie die ieder jaar groter werd
Dat zoveel bezoekers voor de trein kozen, is niet toevallig. Zandvoort is tijdens het raceweekend moeilijk met de auto bereikbaar en bezoekers worden al jaren gestimuleerd om met het openbaar vervoer of de fiets te komen.
Voor het spoor betekende dat een uitzonderlijke uitdaging. Zandvoort heeft geen groot spoorwegknooppunt met verschillende aanvoerroutes. Vrijwel alle treinreizigers moeten over dezelfde verbinding vanuit Amsterdam worden aangevoerd en na afloop ook weer via die route vertrekken.
Door iedere vijf minuten lange Sprinters te laten rijden, werd de capaciteit van de spoorverbinding maximaal benut. Wat in 2021 begon als een enorme logistieke proef, groeide in zes jaar uit tot een vaste operatie die ieder raceweekend opnieuw werd uitgevoerd.
Laatste rit voor de ‘Max Express’
Voor NS betekent het afscheid van de Dutch Grand Prix daarmee ook het einde van een bijzondere periode. President-directeur Wouter Koolmees spreekt van herinneringen die de vervoerder samen met honderdduizenden reizigers heeft kunnen maken en bedankt de betrokken organisaties, medewerkers en racefans.
Ook tijdens de laatste editie bleef de sfeer volgens NS goed, ondanks de vroege crash van Max Verstappen in de race.
Zondagavond draaide de spooroperatie ondertussen gewoon door. Terwijl het circuit langzaam leegliep, bleven twaalf treinen per uur richting Amsterdam rijden om de laatste grote groepen bezoekers naar huis te brengen.
Daarna zat het werk er nog niet op. Medewerkers gingen 's nachts verder met het schoonmaken van treinen en stations, zodat maandagochtend de gewone reiziger weer kon instappen.
Na zes jaar, 3.024 Sprinters en bijna 800.000 treinreizigers komt daarmee een einde aan een van de grootste terugkerende vervoersoperaties op het Nederlandse spoor.
