NS probeert de drukste treinen in september te ontlasten door reizigers met korting naar een rustiger vertrekmoment te lokken. Via de bestaande PrijsTijd Deals worden goedkopere treinkaartjes aangeboden voor geselecteerde treinen aan de randen van de spits. De korting bedraagt daar gemiddeld ongeveer 30 procent.
Helemaal nieuw is de korting niet. NS verkoopt sinds 2024 PrijsTijd Deals, waarmee reizigers op rustige momenten tot 60 procent korting kunnen krijgen. Nieuw is vooral dat de vervoerder de aanbiedingen nu nadrukkelijk inzet om reizigers uit specifieke drukke treinen naar een rustiger alternatief vlak ervoor of erna te krijgen.
Of dat de beruchte drukte op dinsdag- en donderdagochtend daadwerkelijk merkbaar gaat verminderen, moet nog blijken.
Een paar procent minder kan al voldoende zijn
NS heeft tijdens de ochtendspits te maken met een sterke piek die soms maar ongeveer een uur duurt. Treinen zitten dan vol, terwijl kort daarvoor of daarna nog zitplaatsen beschikbaar zijn.
Volgens de vervoerder hoeft maar een klein deel van de reizigers te verschuiven om een groot verschil te maken.
Zo vertrekt om 07.46 uur een drukke Sprinter vanuit Den Haag Mariahoeve richting Leiden. Wanneer 6 procent van de reizigers voor de rustigere trein van een kwartier eerder kiest, zou volgens NS iedereen in beide treinen kunnen zitten.
Bij de Intercity van 08.49 uur van Zwolle naar Amersfoort zou een verschuiving van 8 procent voldoende zijn. Daarvoor moeten die reizigers een half uur later vertrekken.
PrijsTijd Deals bestonden al
Voor reizigers die hun treinkaartje zelf betalen en flexibel kunnen vertrekken, kan het interessant zijn. PrijsTijd Deals bieden maximaal 60 procent korting ten opzichte van het reguliere tarief. Bij de treinen rond de spits gaat het volgens NS gemiddeld om ongeveer 30 procent korting.
Het kaartje moet wel uiterlijk een dag van tevoren worden gekocht.
De verandering zit dus niet zozeer in een compleet nieuw kortingsproduct. NS gebruikt een bestaande aanbieding gerichter om de bezetting van treinen beter over de ochtend te verdelen.
Uit een eerdere proef bleek dat ongeveer één op de vijf reizigers bereid is een rustigere trein te nemen als daar korting tegenover staat. Veel van deze reizigers wilden daarvoor zelfs een half uur eerder of later vertrekken.
Juist veel spitsreizigers hebben een abonnement
Daar staat een belangrijke beperking tegenover. De reizigers die de drukste treinen vullen, zijn niet automatisch dezelfde mensen die gevoelig zijn voor een goedkoper los treinkaartje.
Veel dagelijkse forenzen reizen met een NS-abonnement, een trajectproduct of een OV-kaart die door hun werkgever wordt betaald. Voor iemand die zijn treinreis niet zelf per rit afrekent, levert een PrijsTijd Deal weinig tot geen financieel voordeel op.
Daarnaast kunnen veel werknemers en studenten hun vertrektijd niet zomaar aanpassen vanwege vaste begin- en eindtijden.
Reizigersvereniging Rover wijst eveneens op die beperkingen. De organisatie is positief over het beter benutten van PrijsTijd Deals, maar verwacht dat hiermee slechts een deel van de spitsreizigers kan worden bereikt. Rover pleit er bovendien voor de goedkope tickets ook op de dag van vertrek beschikbaar te maken. Nu moet minimaal een dag vooruit worden gepland.
Interessante proef, maar geen oplossing voor de hele spits
Daarmee is de uitbreiding vooral interessant als middel om de laatste paar procent flexibele reizigers te laten schuiven. En juist dat kan volgens de berekeningen van NS voldoende zijn om in sommige treinen het verschil te maken tussen staan en zitten.
Het is dus niet nodig dat grote groepen forenzen hun reisgedrag veranderen. Op specifieke verbindingen kan 6 tot 8 procent al voldoende zijn.
Of de financiële prikkel sterk genoeg is om dat ook daadwerkelijk te bereiken, zal in september duidelijker worden. De PrijsTijd Deals kunnen helpen om lege stoelen in een eerdere of latere trein beter te benutten, maar lossen de drukte in de spits niet vanzelf op.
Daarvoor is de groep reizigers die überhaupt voor zo'n goedkoper kaartje in aanmerking komt simpelweg te beperkt.
