De boete voor reizen zonder geldig vervoersbewijs in het openbaar vervoer is per 1 oktober 2025 verhoogd van €50 naar €70. De maatregel is genomen door de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat en geldt voor alle vormen van openbaar vervoer: trein, bus, metro en tram.
Boetebedrag voor het laatst aangepast in 2016
De boete was voor het laatst aangepast op 1 april 2016. Naast de verhoging van het boetebedrag zijn ook de administratiekosten verhoogd: reizigers die niet binnen 14 dagen betalen, betalen voortaan €20 in plaats van €15 aan extra kosten. Reizigers van NS die de boete direct per pin in de trein voldoen, krijgen €20 korting op het boetebedrag.
Volgens NS is de maatregel bedoeld om zwartrijden verder terug te dringen en de veiligheid in het openbaar vervoer te verbeteren. “Reizen zonder geldig vervoersbewijs leidt niet alleen tot minder inkomsten, maar ook regelmatig tot overlast en agressie,” aldus Eelco van Asch, directeur Operatie bij NS. “Een hogere boete helpt bij het tegengaan van dit gedrag en draagt bij aan een veilig en eerlijk openbaar vervoer.”
Toename van het aantal boetes
Het aantal uitgeschreven boetes voor zwartrijden is de afgelopen jaren sterk gestegen. In 2022 kregen ongeveer 180.949 reizigers een boete, terwijl dat aantal in 2024 opliep tot 353.063. NS verwacht dat het aantal boetes in 2025 verder stijgt tot circa 400.000.
Inzet van technologie bij controles
NS maakt in toenemende mate gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) om te voorspellen waar en wanneer reizigers zonder geldig vervoersbewijs reizen. Op basis van deze analyses worden gerichte controleacties uitgevoerd, zoals 100%-ingangscontroles, ‘stop & go’-acties waarbij een trein volledig wordt gecontroleerd, en acties met veiligheidsmedewerkers in burgerkleding.
Vanaf dit najaar krijgen medewerkers Veiligheid & Service via een app zelfs per trein een voorspelling van het aantal reizigers zonder kaartje. Volgens NS moet dit leiden tot een efficiëntere en doelmatigere aanpak van zwartrijden.
