Jaarlijks overlijden in Nederland bijna 200 mensen door zelfdoding op het spoor. Ongeveer een derde van hen is jonger dan 30 jaar. Achter die cijfers gaan niet alleen persoonlijke tragedies schuil, maar ook ingrijpende ervaringen voor machinisten, conducteurs en hulpverleners. Met de landelijke campagne ‘Levens tot stilstand’ vragen NS, ProRail, Arriva, Keolis en Qbuzz vanaf 12 oktober aandacht voor de gevolgen én het voorkomen van zelfdoding.
Het is voor het eerst dat de Nederlandse spoorbedrijven gezamenlijk met 113 Zelfmoordpreventie een publiekscampagne over dit onderwerp voeren. De boodschap is nadrukkelijk niet alleen gericht op mensen die zelf worstelen met suïcidale gedachten, maar ook op hun omgeving.
Een gebeurtenis die jaren kan doorwerken
Een zelfdoding raakt volgens de campagne gemiddeld zo'n 135 mensen. Dat zijn familieleden en vrienden, maar op het spoor ook medewerkers die direct of indirect bij een incident betrokken raken.
Vooral voor machinisten kan de impact groot zijn. Zij worden soms onverwacht geconfronteerd met een situatie die ze niet kunnen voorkomen. Ook conducteurs, medewerkers van de incidentenbestrijding en meldkamerpersoneel krijgen met de gevolgen te maken.
Machinist Jan, die zijn verhaal deelt in de campagne, verzet zich tegen het idee dat zulke gebeurtenissen nu eenmaal bij het werk horen. Volgens hem mag dat nooit als vanzelfsprekend worden beschouwd.
Meer aandacht voor het herkennen van signalen
De spoorsector werkt al sinds 2010 met 113 aan het voorkomen van zelfdoding. Langs het spoor zijn onder meer hekken en camera's geplaatst. Daarnaast krijgen medewerkers trainingen om mensen in een kwetsbare situatie te herkennen en waar mogelijk aan te spreken.
Met ‘Levens tot stilstand’ verschuift een deel van de aandacht naar het publiek. In een campagnefilm en persoonlijke verhalen vertellen nabestaanden en spoormedewerkers over hun ervaringen. Centraal staat de vraag wat het kan betekenen wanneer iemand opmerkt dat het niet goed gaat met een ander.
Ook reizigers krijgen de boodschap mee. Op woensdag 14 oktober klinkt in verschillende treinen een speciaal omroepbericht dat oproept om meer naar elkaar om te kijken.
De campagne laat daarmee zien dat het voorkomen van zelfdoding niet uitsluitend een taak is van hulpverleners of spoorpersoneel. Soms begint hulp met een gesprek, juist voordat iemand in een crisissituatie terechtkomt.
Meer informatie en persoonlijke verhalen zijn te vinden op levenstotstilstand.nl.
